Festiwal 2019. Handmade: ściegi pamięci

27 listopada – 1 grudnia: Mistrzowie sztuki opowiadania z Polski z zagranicy zawitają do Warszawy na XIV edycję Międzynarodowego Festiwalu Sztuki Opowiadania „Handmade: ściegi pamięci”. W czasie pięciu festiwalowych dni 24 artystów zaprezentuje 25 spektakli, które odbędą się w czterech miejscach: Instytucie Teatralnym im. Z.Raszewskiego, Domu Kultury Śródmieście i Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski oraz Domu Spotkań z Historią. Festiwal organizowany przez Stowarzyszenie „Grupa Studnia O.” odbywa się dzięki wsparciu M.St. Warszawy i MKiDN.

informacje: www.festiwalopowiadania.pl

O Festiwalu opowiada Beata Frankowska (Grupa Studnia O. Rada programowa):

Do XIV edycji Festiwalu zapraszamy artystów, którzy w szczególny sposób podejmują specyficzne dla swojej tradycji formy unikatowego, zanikającego dziedzictwa, jakim jest sztuka opowiadania historii, wydobywając historie i tematy przemilczane, zapomniane, wykluczone ze zbiorowej pamięci. Będziemy w tradycyjnych historiach szukać „nieobecności, ciszy – braku reprezentacji”, co kieruje naszą uwagę na koncepcję counter-memory. Według George’a Lipsitza, counter-memory spogląda w przeszłość na ukryte historie wyłączone z dominujących narracji – wymuszając rewizję oficjalnej wersji historii poprzez ukazanie nowych perspektyw odnoszących się do przeszłości.

Jednocześnie szukamy związków między tradycyjnymi technologiami handmade (szycie, tkanie, haft, stolarka artystyczna) a sztuką opowiadania. Wydobywamy wątki i osnowy, które są – za pośrednictwem rąk – formą opowiadania historii, ich przedłużeniem, formą ukrytą albo zastępczą.

Zapraszamy z Iranu współczesnego szahnamechana Masuda Akrami, aktora, człowieka związanego z teatrem, który świadomie powraca do praktykowania zanikającej już w Iranie starej sztuki opowiadania eposu „Szahname” – sztuki wpisanej na listę UNESCO. Jednocześnie wydobywa z niej wątki i tematy zazwyczaj pomijane przez tradycyjnych opowiadaczy. Masud będzie opowiadał z towarzyszeniem parde – tradycyjnej ilustracji szahnamechanów, zrobionej na potrzeby festiwalu przez graficzkę Czarli Bajkę.

Masud Akrami, Iran

Po 14 latach będziemy gościć ponownie charyzmatyczną, żywiołową opowiadaczkę z Jamajki/Wielkiej Brytanii Jan Blake, która była gwiazdą pierwszej edycji naszego festiwalu w 2006 roku. Jan wprowadzi nas w świat malijskiej Odysei – eposu o Sundiata Keita, legendarnym założycielu Mali, ale zrobi to z nowej, kobiecej perspektywy. Idąc tropem starożytnych skojarzeń, będziemy również świadkami karaibskich Przemian – i niejednemu z nas zadrży powieka.

Zapraszamy opowiadacza z Francji Oliviera de Roberta, z jednej strony spadkobiercę lokalnych wioskowych gawędziarzy, a z drugiej – współczesnego artystę, który w tradycyjne opowieści włącza perspektywę historyczną, wielogłosowe mikrohistorie. Olivier de Robert opowie na nowo historię nieopowiedzianą, przemilczaną, słabo obecną w świadomości współczesnych Francuzów, a cóż dopiero polskich słuchaczy, jaką jest historia katarów i ich zagłady. Specjalnie na festiwal przygotowywana jest również polska wersja muzycznych opowieści o katarach w postaci autorskich pieśni Sebastiana Krajewskiego, z towarzyszeniem muzyki dawnej, w wykonaniu Emilii Raiter i członków zespołu Ars Nova.

Kolejny opowiadacz, którego będziemy gościć ponownie na festiwalu, tym razem z autorskim programem, to Dafydd Davies-Hughes z Walii. Dafydd postrzega rolę opowiadacza jako „budowniczego” lokalnej społeczności, kogoś, kto łączy sztukę opowiadania z tradycyjnymi technologiami i rzemiosłem, bliskością z lokalną przyrodą i tworzeniem więzi międzyludzkich.

Dafydd Davies-Hughes z Walii

Polscy opowiadacze w swoim repertuarze sięgają w tym roku po różne inspiracje: od literatury opowiadanej, podejmującej temat zapomnienia i wypartej zbiorowej pamięci, przez balladową tradycję narracji śpiewanej, organiczne współistnienie tradycyjnego opowiadania z rękodziełem, po współczesny dialog z dziedzictwem Hodży Nasredina czy wreszcie narracje kobiecego gniewu. Szczególnym wydarzeniem tegorocznego festiwalu będzie „Pracownia Pamięci” – projekt neTTheatre, czyli Patrycji Dołowy i Pawła Passiniego, forma performatywna, łącząca elementy spektaklu teatralnego, interaktywnej projekcji filmowej i spotkania – opowiadania i wysłuchania historii wydobytych z milczenia, skrzętnie ukrywanych sekretów pamięci.

W związku z tematyczną dominantą festiwalu przewidujemy, obok porannych i wieczornych spektakli, wydarzenia performatywne, łączące sztukę opowiadania historii z tradycyjnymi technologiami, jak pokazy warsztatowe Dafydda Davies-Hughesa oraz mistrzowskie warsztaty opowiadania Jan Blake w Centrum Sztuki Współczesnej, a także działania interaktywne w przestrzeni publicznej, jak Wyścig opowiadaczy, poprowadzony przez Oliviera de Roberta i Jarka Kaczmarka. Będziemy również tkać w dwu-głosie, praktykując sztukę przekładu scenicznego pod przewodem Magda Leny Górskiej.

Zapraszamy Was serdecznie do wspólnego szycia/plecenia/rzeźbienia naszych zbiorowych i indywidualnych ściegów pamięci – bo bez uważnych, chłonnych słuchaczy nie ma opowiadaczy!

Jan Blake (Jamajka/Wileka Brytania) – jedna z gwiazd Festiwalu…

Zaszufladkowano do kategorii Wydarzenia | Otagowano , | 6 komentarzy

Sobotni rejs Promem Kultury z opowieściami i muzyką

W sobotę 15 czerwca w Promie Kultury Saska Kępa odbędą się dwa wydarzenia z cyklu Warszawskiej Sceny Opowieści.

O 18.30 warszawska premiera rodzinnego spektaklu Beaty Frankowskiej z muzyka Sebastiana Krajewskiego NAGLE W GŁĘBI LASU. Opowieść na motywach baśni Amosa Oza…
To współczesna baśń na dzisiejsze czasy – baśń o świecie, z którego odeszły wszystkie zwierzęta. Dorośli temu zaprzeczają, skrywając mroczną tajemnicę, dlaczego tak się stało. Dzieci chcą odkryć tę tajemnicę i sprawić, by zwierzęta i wszyscy inni, którzy z naszego świata zostali wykluczeni, do niego powrócili. Czy im się to uda? Opowieść o odpowiedzialności, odwadze i tęsknocie. Dla dzieci, a przede wszystkim dla dorosłych.

grafika: http://www.tikiono-shop.de/

O 20.00 przenosimy się na dach Promu, by wysłuchać koncertu ballad…

MIĘDZY NOCĄ A SNEM. Ballady pod niebem Saskiej Kępy w wykonaniu Katarzyny Jackowskiej-Enemuo, Aleksandry Rózgi, Gwidona Cybulskiego, Sebastiana Krajewskiego i Jarosława Kaczmarka. Muzyka świata z lasów, pól i podróży, miejski blues i słowiańskie ballady na instrumentach z Afryki, które przenikną się w muzycznej opowieści o świetle i ciemności. W ten wieczór na dach Promu prosto z księżyca zstąpi sam Pan Twardowski, przyciągnięty hipnotyzującymi brzmieniami kantele, ngoni, akordeonu, barabanu i gitar…

Wstęp 10 zł (na każde wydarzenie). Projekt wspierany przez M.St. Warszawę. Organizatorzy Grupa Studnia O., Prom Kultury Saska Kępa.

Instrumenty w gotowości przed koncertem… fot. Kasia Jackowska Enemuo.

Zaszufladkowano do kategorii Wydarzenia | 3 284 komentarze

FESTIWAL OPOWIEŚCI NA FRANCUSKĄ NUTĘ

Pośród zagranicznych gości trzynastej edycji Międzynarodowego Festiwalu Sztuki Opowiadania „Trakty kultury“ jak zawsze nie zabraknie gości z Francji. Francuska scena sztuki opowiadania jest największa w Europie i należy do niej wielu wybitnych artystów, także z kręgów teatru i literatury, muzyki a nawet tańca (przed laty na Festiwalu występowała Nathalie Le Boucher – artystka, łącząca opowiadanie z indyjskim tańcem kathakali).

Maga Lena Górska – współtwórczyni programu Festiwalu, jest jedyną polską artystką, mieszkająca od kilkunastu lat we Francji, która znalazła swoje miejsce na tamtejszej scenie. Można powiedzieć, że jest polską ambasadorką sztuki opowiadania we Francji. Magda Lena Górska ma swoim repertuarze spektakle dla dzieci i dorosłych, zawsze o bogatej aranżacji muzycznej. Jej specjalnością jest też sztuka „artystycznego“ twórczego tłumaczenia „na żywo“ z języka francuskiego na polski.

Czytaj dalej

Zaszufladkowano do kategorii Wydarzenia | 2 134 komentarze

TRAKTY KULTURY – 13. Międzynarodowy Festiwal Sztuki Opowiadania

13MFSO_kwadrat_net

Jak każdego roku ścieżki opowiadaczy z różnych stron świata przetną się na Scenie Instytutu Teatralnego im. Z. Raszewskiego w Warszawie. W dniach 21-25 listopada odbędzie się trzynasta edycja Międzynarodowego Festiwalu Sztuki Opowiadania, organizowanego przez Stowarzyszenie „Grupa Studnia O“.

W tym roku obok grupy polskich opowiadaczy wystąpią artyści z Kolumbii, Kenii, Francji, Belgii, Finlandii, Mołdawii, Ukrainy, Szwecji i Norwegii. Źródłem prezentowanych opowieści będą mity, baśnie i legendy; adaptacje literackie i historie oparte na osobistych wspomnieniach; opowieści wywołane z krajobrazów i miejsc – duchów „genius loci“ czy wreszcie te wyczarowane przez nieposkromioną wyobraźnię. W tym roku słowem kluczem, ktore będzie przewijać się pośród prezentanych historii są TRAKTY (kultury)…

Czytaj dalej

Zaszufladkowano do kategorii Wydarzenia | 204 komentarze

NIE TĘDY. Grupa Artystyczna TERAZ POLIŻ na Festiwalu Opowieści

Nie Tedy12MFSO_ikonkaFB

 Grupa Artystyczna TERAZ POLIŻ – jedyny profesjonalny kobiecy teatr w Polsce przygotowała premierowy spektakl „Nie tędy” specjalnie na 12. Międzynarodowy Festiwal Sztuki Opowiadania w Warszawie (15-19 listopada, Instytut Teatralny im. Z. Raszewskiego). Powstał on z inspiracji Małgorzaty Litwinowicz – dyrektor artystycznej Festiwalu, która jest pomysłodawczynią widowisk „Grupy Studnia O” opartych na adaptacji klasycznych dzieł literatury, takich jak „Odyseja”, „Rękopis znaleziony w Saragossie”, ballady Mickiewicza czy prezentowany w tym roku „Przegrać najlepiej. Don Kichot i jego opowieści”.

Grupa Artystyczna TERAZ POLIŻ podjęła wątek opowiadania „Odysei” Homera z perspektywy kobiecej…

Czytaj dalej

Zaszufladkowano do kategorii Wydarzenia, Opowiadacze | 3 363 komentarze

Hodża, superbohaterowie i tożsamość opowiadacza

hodza (1)12MFSO_ikonkaFB

Wszyscy opowiadacze świata znają, a bardzo wielu z nich nosi w swoim podróżnym bagażu opowieści hodży Nasreddina…

Pewnego razu Nasreddin wraz z karawaną kupców przemierzał pustynię. Gdy zapadła noc i miał już się ułożyć do snu pod gołym niebem, przyszła mu do głowy pełna niepokoju myśli:

– Kiedy zasypiam, często zapominam kim jestem. Wiele razy zdarzało mi się, że we śnie latałem jak ptak, pływałem jak ryba, stawałem się znów dzieckiem a nawet przybierałem ciało kobiety! Skoro tak się dzieje, to przecież jest możliwe, że pewnego dnia SIĘ ZAPOMNĘ! Obudzę się i nie będę wiedział, kim jestem! To byłoby straszne! Nie zmróżę więcej oczu, póki nie wymyślę zabezpieczenia przed taką katastrofą!

Czytaj dalej

Zaszufladkowano do kategorii Wydarzenia, Opowiadacze | 576 komentarzy

OKRUTNA SIOSTRA

Na rozpoczynającym się 15 listopada w Istytucie Teatralnym im. Z. Raszewskiego w Warszawie Międzynarodowym Festiwalu Sztuki Opowiadania „Suparbohaterowie“ będzie można obejrzeć premierowy spektakl „Okrutna Siostra“ – owoc współpracy trójki niekonwencjonalnych artystów: Emilii Raiter, Oleny Yeremenko i Łukasza Szypkowskiego.

licea emilia

 Emilia Raiter – harfistka i opowiadaczka, która muzykę traktuję jak opowieść, a opowiadanie jak muzyczną partyturę. Można ją spotkać na scenie filharmonii i na ulicach Barcelony. W swojej twórczości łączy wykształcenie klasyczne (Akademia Muzyczna w Szczecinie) z teatralną awangardą (Akademii Praktyk Teatralnych w Gardzienicach). Nieokiełznana wyobraźnia i temperament.

Czytaj dalej

Zaszufladkowano do kategorii Wydarzenia, Literatura, Opowiadacze | Otagowano | 285 komentarzy

DON KICHOT W METRZE

dav

W piątkowe przedpołudnie wyszedłem domu, w roboczym stroju – płaszczu i kapeluszu, ze wzmacniaczem w wózeczku na kółkach, aby wygłosić mowę don Kichota w Bibliotece Uniwersyteckiej. Razem z Gosią Litwinowicz, Beatą Frankowską i Agnieszką Aysen Kaim pracujemy w tym roku nad opowiadaniem donkichotowych ksiąg (bagatela ponad 1200 stron!). Jednym z wątków, który nas szczególnie zainteresował były mowy, wygłaszane przy każdej okazji przez don Kichota i Sanczo Pansę. Chociaż dzieło Cervantesa ma doczepiona etykietę parodii romansu rycerskiego i powszechnie kojarzy się ze sceną szaleńca walczącego z wiatrakami, zaskoczyło nas, jak wiele wypowiadanych w niej kwestii uderza i rezonuje ze strunami współczesności. Don Kichot razem z Sancho, niczym hodża Nasreddin, najpierw wywołują nasz śmiech, który po chwili wybrzmiewa pytaniem: Ale tak naprawdę, to z czego albo z kogo my się śmiejemy naprawdę? A potem księga staje się niczym lustro, w którym odbija się nasza współczesność i my sami!

Bo czego to nie ma w tym „Don Kichocie” z La Manczy”. Wolność, miłość i nienawiść; szaleństwo i polityczna poprawność; realność i fikcja: współczucie i okrucieństwo; prawa kobiet, prawa zwierząt i prawa autorskie; ciało i dusza: smakowanie lektury ksiąg i bigosu z baraniną… Tak, mogę z pełnym przekonaniem ogłosić, że W DON KICHOCIE JEST WSZYSTKO!

Spośród tych niezliczonych wątków każdy z nas wybrał swój motyw, wokół którego przygotował mowę, w której słowa bohaterów Cervantesa w zadziwiająco harmonijny sposób łączyły się z wolnościowymi mowami Marina Luthera Kinga i Lecha Wałęsy; cytatami z Platona i Arystotelesa i manifestami feministek i obrońców praw zwierząt. Ja przygotowałem mowę wokół pytania, które stale dzwoni mi w uszach, gdy tylko przywołuję postać don Kichotami – A JA, A TY, A WY TO KOGO NAŚLADUJECIE?

Czytaj dalej

Zaszufladkowano do kategorii Wydarzenia | 223 komentarze

MICHEL HINDENOCH – Jestem opowiadaczem

21371193_1451558818268582_1098490994019979233_nAVT_Michel-Hindenoch_4386

Opowieści są znikąd, a mimo to są wszędzie. To one są największymi podróżnikami. Nie mają narodowości, mówią wszystkimi językami. Żadna granica nie zdołała ich nigdy zatrzymać. Żadna epoka, żadna ziemia, żadna rodzina, żaden gaduła nie był w stanie ich zatrzymać dla siebie. A Bóg jeden wie, że wszyscy próbowali…

Opowieści są zwierciadłem człowieka. Jedno może je złamać: milczenie…

Żeby ich planetarny marsz nie zatrzymał się przed moimi drzwiami, daję im mój głos, mój język, moją muzykę. To mój sposób. To mój wehikuł, który im daję.

Jestem opowiadaczem: jestem człowiekiem dzisiejszym, który opowiada dzisiejszym ludziom historie starsze niż świat i młodsze od ostatniego deszczu.

Jestem opowiadaczem i bratem wszystkich innych opowiadaczy, kimkolwiek są, gdziekolwiek się znajdą. I niewiele mnie obchodzi, jak to robią, ani jakim prawem, jeśli tylko, opowiadając, choćby jeden jedyny raz, mieli jednocześnie, duszę i usta otwarte.

Te słowa, w tłumaczeniu Magda Leny Górskiej, są credem Michela Hindenocha – opowiadacza, muzyka i plastyka, który będzie gościem XII Międzynarodowego Festiwalu Sztuki Opowiadania (15-19 listopada, Instytut Teatralny im. Z. Raszewskiego w Warszawie). Jest on jedną z najważniejszych postaci odnowy sztuki opowiadania we Francji. Po studiach na Akademii Sztuk Pięknych w Nancy w latach 60-tych, włącza się aktywnie w nurt odnowy francuskiej muzyki ludowej. Opowiadaniem zajmuje się od 1978, zaczynając od baśni ze zbioru braci Grimm. Stopniowo poszerza swój repertuar o opowieści z wielu kultur, czerpie z mitów starogreckich („Astrios, legenda o Minotaurza”) i z podań Indian („Czerwone jagody”). Przywrócił świetność starofrancuskiemu cyklowi opowieści o przebiegłym lisie Renarcie („Renardisses”). Mistrz budowania nastroju i muzyczności słowa, akompaniuje sobie na cytarze węgierskiej i fletni pana. Jego narracja odznacza się walorami poetyckimi, stawia pytania filozoficzne i polityczne.

Na festiwalu Michel Hindenoch zaprezentuje dwa spektakle: „Szczęśliwi głupcy” i „Minotaur”.

21558645_1451559234935207_5466302440940924393_n

Zaszufladkowano do kategorii Wydarzenia, Opowiadacze | 1 444 komentarze

MAŁE PRZYGODY, DUŻY CZAS. O czytaniu i opowiadaniu Ulfa Starka

 Mama Indianka2Mama Indianka 3

fot. Przystanek Twórczość

1 października w niedzielę o godz. 13.00 w Promie Kultury Saska Kępa w ramach cyklu Warszawskiej Sceny Opowieści będzie można zobaczyć rodzinny spektakl Beaty Frankowskiej „Jak mama została Indianką”, inspirowany prozą Ulfa Starka. Beata opowiada o swoim spotkaniu z książkami tego zmarłego w tym roku szwedzkiego pisarza. To jedna z największych przyjemności uprawiania sztuki opowiadania – często się zdarza, że wejście do księgarni staje się początkiem początkiem fascynującej przygody…

                                                                              ***

Kiedy w czerwcu tego roku świat obiegła wiadomość, że Ulf Stark nie żyje, poczułam, że odszedł ktoś bliski, niczym dobry kolega z podwórka, z którym kiedyś łaziło się po drzewach, rwało jabłka w sadzie sąsiada, a raz nawet uciekło się z domu i robiło to, na co akurat się miało ochotę, czyli nic. To był ktoś obeznany ze śmiercią; jako mały chłopiec mieszkał w sztokholmskiej dzielnicy Stureby, niedaleko domu starców i sprawnie działającego zakładu pogrzebowego. Ten bezpośredni sposób opowiadania o śmierci, a zwłaszcza o „branży śmierci” (o co chodzi z ta dziurą w ziemi i skrzynką?) jest zresztą charakterystyczny dla dziecięcej (i nie tylko) literatury skandynawskiej. Ale cudowna książka „Czy umiesz gwizdać, Joanno?” to przecież opowieść nie tylko o śmierci, ale i o tym, jak ważne, mocne i karmiące potrafią być relacje między małymi dziećmi i starymi ludźmi.

Czytaj dalej

Zaszufladkowano do kategorii Wydarzenia, Literatura | Otagowano , , , | 651 komentarzy